असोज १४, सुर्खेत । कर्णाली प्रदेशमा यस वर्ष दसैँ, तिहार र छठको समयमा खाद्यान्न अभाव नहुने भएको छ । विगतका वर्षमा चाडपर्वको मुखमा विशेषगरी हिमाली तथा दुर्गम जिल्लाका वितरण केन्द्रमा चामल अभाव हुने समस्या देखिए पनि यस वर्ष चाडपर्वअघि नै आवश्यक खाद्यान्न सम्बन्धित जिल्लामा पु¥याइएको खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले जनाएको छ ।
कम्पनीका अनुसार कर्णालीका हिमाली जिल्लामा चाडपर्वलाई लक्षित गरेर खाद्यान्नको मौज्दात व्यवस्थापन गरिएको छ । खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी कर्णाली प्रदेश प्रादेशिक कार्यालयका प्रमुख केशव बुढाका अनुसार हुम्लामा भने दसैँअघि खाद्यान्न ढुवानी गर्ने काम जारी छ । सिमकोट शाखा तथा सर्केगाड र श्रीनगर डिपोमा खाद्यान्नको मौज्दात राखिएको छ ।
कर्णालीमा स्थानीय उत्पादनले माग धान्न नसक्ने भएकाले हिमाली जिल्लामा बाहिरबाट खाद्यान्न ढुवानी गर्नुपर्ने अवस्था छ । कर्णालीमा वार्षिक करिब २५ हजार मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग हुने गरेको प्रदेशको कृषि मन्त्रालयसम्बन्धी तथ्यांक उद्धृत गर्दै यसअघि सार्वजनिक विवरणमा उल्लेख छ ।
सदरमुकामबाट गाउँसम्म वितरण
यस वर्ष कम्पनीले सदरमुकाममा रहेका शाखा तथा डिपोमा मात्र सीमित नराखी गाउँस्तरसम्म खाद्यान्न बिक्री वितरण गर्ने व्यवस्था गरेको छ । कम्पनीका अनुसार कर्णालीका नौ जिल्लामा ८१ वटा वितरण केन्द्रमार्फत खाद्यान्न वितरण भइरहेको छ ।
हुम्लामा १३, मुगु, डोल्पा र जाजरकोटमा १२÷१२, जुम्लामा सात, कालीकोटमा १४, दैलेखमा चार, रुकुमपश्चिममा पाँच र सुर्खेतमा दुई वितरण केन्द्रमा खाद्यान्न बिक्रीका लागि कोटा निर्धारण गरिएको छ । गाउँकेन्द्रित बिक्री केन्द्रबाट खाद्यान्न उपलब्ध गराउँदा सदरमुकामसम्म पुग्नुपर्ने उपभोक्ताको बाध्यता कम हुने कम्पनीको अपेक्षा छ ।
प्रादेशिक प्रमुख बुढाका अनुसार यस वर्ष खाद्यान्न छुटका लागि कर्णालीमा रु एक करोड ४० लाख ५३ हजार विनियोजन गरिएको छ । गत वर्ष चाडपर्वलाई लक्षित गरेर मात्र सञ्चालन हुने सुपथ मूल्य पसल यस वर्ष भने वर्षभरि नै सञ्चालन गर्ने व्यवस्था गरिएको छ । साउनको अन्तिम सातादेखि सहुलियत मूल्यमा खाद्यान्न बिक्री भइरहेको कम्पनीले जनाएको छ ।
खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले देशभर चाडपर्वलाई लक्षित सुपथ मूल्य पसल सञ्चालन गरेको छ । यस वर्ष कम्पनीले ४४ जिल्लामा सहुलियत पसल सञ्चालन गरेको र खसीबोका तथा च्याङ्ग्रा बिक्री नगर्ने जनाएको छ ।
सुर्खेतमा खाद्यान्नको मौज्दात
कम्पनीको सुर्खेतस्थित प्रादेशिक कार्यालयमा चाडपर्वलाई लक्षित गरेर १३ हजार क्विन्टल चामल, ६ सय ४० क्विन्टल दाल, ४० हजार लिटर तेल र ४ सय ५० क्विन्टल चिनी मौज्दात राखिएको छ ।
आवश्यकता बढेमा अन्य जिल्लास्थित कार्यालयबाट समेत खाद्यान्न व्यवस्थापन गर्न सकिने गरी आपूर्ति व्यवस्था मिलाइएको बुढाले बताए । यसले चाडपर्वका बेला माग बढ्दा पनि खाद्यान्न अभाव हुन नदिने कम्पनीको दाबी छ ।
विगतमा चाडपर्वको समयमा खाद्यान्नको माग बढ्दा दुर्गम जिल्लाका डिपोमा चामल नपुग्ने समस्या देखिँदै आएको थियो ।
सुपथ पसलमा उपभोक्ताको भीड
चाडपर्व नजिकिएसँगै वीरेन्द्रनगरस्थित खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीको सुपथ मूल्य पसलमा उपभोक्ताको भीड बढेको छ । बजारभन्दा कम मूल्यमा दैनिक उपभोग्य वस्तु पाइने भएपछि उपभोक्ता सहुलियत पसलतर्फ आकर्षित भएका हुन् ।
साल्ट ट्रेडिङका सुपथ मूल्य पसलमा पनि चिनी, नुन, तेललगायतका वस्तु बजार मूल्यभन्दा सस्तोमा बिक्री भइरहेका छन् । देशका विभिन्न स्थानमा सञ्चालन गरिएका सुपथ पसलमा बजारभन्दा सस्तो सामान पाइने भएकाले उपभोक्ताको भीड बढेको हो ।
खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीको आधिकारिक बिक्री प्रणालीमा समेत चामल, दाललगायतका खाद्य वस्तु सहुलियत मूल्यमा उपलब्ध भएपछि ग्राहकहरुको रोजाइ भएको हो ।
तर, अभावको संरचनागत समस्या कायमै
चाडपर्वमा खाद्यान्न अभाव नहुने कम्पनीको तयारी भए पनि कर्णालीको खाद्य सुरक्षाको दीर्घकालीन समस्या भने समाधान भइसकेको छैन। प्रदेशमा आवश्यक खाद्यान्नको तुलनामा उत्पादन कम रहेको र हिमाली तथा दुर्गम क्षेत्रमा बाहिरबाट खाद्यान्न ढुवानी गर्नुपर्ने अवस्था कायमै छ ।
यसकारण चाडपर्वका लागि पर्याप्त मौज्दात र वितरण व्यवस्थापन तत्कालीन राहत भए पनि स्थानीय उत्पादन वृद्धि, भण्डारण, ढुवानी र गाउँस्तरमै नियमित खाद्यान्न उपलब्ध हुने व्यवस्था दीर्घकालीन समाधानका लागि महत्वपूर्ण हुने देखिन्छ ।
