असोज १९, काठमाडौं । नेपालको इतिहास र राजनीतिमा असोज १९ गते भएका केही प्रमुख र दूरगामी प्रभाव पार्ने ऐतिहासिक तथा राजनीतिक घटनाक्रमहरू यस प्रकार छन्, जसमध्ये तत्कालिन राजा ज्ञानेन्द्र शाहले चालेकाे शाही कदम पछि नेपालकाे राजनीति अन्याैंलमा परेकाे थियाे।
राजा ज्ञानेन्द्रद्वारा शाही कदम (२०५९ असोज १८/१९): वि.सं. २०५९ असोज १८ गते मध्यराति र १९ गते बिहान राजा ज्ञानेन्द्रले संविधानको धारा १२७ प्रयोग गरी तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई “अक्षम” भन्दै पदमुक्त गरेका थिए। यस कदममार्फत राजाले जननिर्वाचित सरकार र प्रतिनिधि सभा विघटन गरी सम्पूर्ण कार्यपालकीय अधिकार आफ्नो हातमा लिएका थिए। यो घटना नेपालमा प्रजातन्त्र संकुचित भई निरंकुश शाही शासन सुरु हुने र लोकतान्त्रिक आन्दोलन चर्कने एक प्रमुख राजनीतिक मोड बनेको थियो।
नेपाल र रोमानियाबीच श्रम सम्झौता (२०८० असोज १९): वि.सं. २०८० असोज १९ (अक्टोबर ६, २०२३) मा नेपाल र रोमानियाका श्रममन्त्रीहरूबीच ऐतिहासिक द्विपक्षीय श्रम सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो। यस सम्झौताले युरोपेली मुलुक रोमानियामा नेपाली श्रमिकहरूको सुरक्षित तथा मर्यादित वैदेशिक रोजगारको बाटो खोलेको थियो।
प्रदेश ५ (लुम्बिनी प्रदेश) सभामा तोडफोड तथा नाम/राजधानी सम्बन्धी विवाद (२०७७ असोज १९): वि.सं. २०७७ असोज १९ गते लुम्बिनी प्रदेशको नाम र स्थायी राजधानी (देउखुरी) तय गर्ने प्रस्ताव संसदमा पेस गर्ने क्रममा प्रदेश सभाभित्र प्रतिपक्षी दलहरूबाट कुर्सी र माइक तोडफोड तथा व्यापक विरोध प्रदर्शन भएको थियो। संसदीय इतिहासमा यो एक विवादास्पद राजनीतिक घटनाका रूपमा दर्ता छ।
