असोज १८, काठमाडौं । नेपालको राजनीतिक तथा ऐतिहासिक पृष्ठभूमिमा असोज १८ गते (४ अक्टोबर) लाई महत्त्वपूर्ण मोडका रूपमा हेरिन्छ। यस दिन घटेका प्रमुख ऐतिहासिक तथा राजनीतिक घटनाक्रमहरू निम्न अनुसार छन् । जसमध्ये नेपाली राजनीतिमा असोज १८ गतेलाई विशेषगरी २०५९ सालको राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष कदम (शाही कदम) को सुरुआत भएको दिनका रूपमा बढी स्मरण गरिन्छ।
२०५९ असोज १८ – तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रद्वारा सत्ता कब्जा:नेपालको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा यो दिनलाई एउटा प्रमुख ‘मोड’ मानिन्छ। तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले प्रतिनिधि सभा विघटन गरी निर्धारित समयमा चुनाव गराउन नसकेपछि असोज १८ गते चुनाव स्थगित गर्न राजासमक्ष सिफारिस गरेका थिए। तर, राजा ज्ञानेन्द्रले देउवालाई “अक्षम” घोषणा गर्दै पदमुक्त गरे र सम्पूर्ण कार्यकारी शक्ति (शासनसत्ता) आफ्नो हातमा लिए। यसै घटनापछि नेपालमा राजा र राजनीतिक दलहरूबीचको दूरी बढेको थियो, जसले अन्ततः २०६२/६३ को दोस्रो जनआन्दोलन र राजतन्त्रको अन्त्यतर्फ मुलुकलाई दोहोर्यायो।
२०५४ असोज १८ (४ अक्टोबर १९९७) – लोकेन्द्रबहादुर चन्द सरकारको पतन:राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का नेता लोकेन्द्रबहादुर चन्द नेतृत्वको संयुक्त सरकार विरुद्ध नेपाली कांग्रेसले संसद्मा अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता गराएको थियो। उक्त अविश्वासको प्रस्ताव संसद्बाट पारित भएपछि असोज १८ गते चन्द सरकार ढलेको थियो। त्यसपछि असोज २० गते सूर्यबहादुर थापाको नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भएको थियो।
नेपाली राजनीतिमा असोज १८ गतेलाई विशेषगरी २०५९ सालको राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष कदम (शाही कदम) को सुरुआत भएको दिनका रूपमा बढी स्मरण गरिन्छ।
